Słup, gazociąg lub linia na Twojej działce? Sprawdź, czego możesz żądać od zakładu przesyłowego
Przez lata przedsiębiorstwa przesyłowe odmawiały właścicielom gruntów zapłaty, powołując się na „zasiedzenie". Trybunał Konstytucyjny zakwestionował dawną praktykę liczenia zasiedzenia za okres sprzed sierpnia 2008 r., a Sąd Najwyższy w marcu 2026 r. przyjął podobne stanowisko. Wyjaśniamy, czego możesz żądać i od czego zacząć.
Urządzenia przesyłowe - słupy i linie energetyczne, gazociągi, wodociągi - od dziesięcioleci stoją na prywatnych gruntach w całej Polsce. Często przedsiębiorstwa korzystają z cudzych działek bez uregulowanego tytułu prawnego i bez wynagrodzenia dla właściciela, mimo że ogranicza to zabudowę, nasadzenia i obniża wartość nieruchomości.
Podstawą roszczeń jest instytucja służebności przesyłu (art. 305¹-305⁴ Kodeksu cywilnego): przedsiębiorcy przesyłowemu wolno korzystać z cudzego gruntu, ale za odpowiednim wynagrodzeniem. Przez lata zakłady skutecznie zasłaniały się zasiedzeniem - twierdząc, że skoro infrastruktura stoi od dekad, prawo do gruntu nabyły „przez sam upływ czasu".
Sprawa nie jest jednak zamknięta - wyrok TK nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, a sądy nie mają jeszcze w tej sprawie utrwalonej linii, więc operator może podnieść zarzut zasiedzenia, a sąd oceni go w konkretnej sprawie. Bieg zasiedzenia przerywa dopiero wniosek złożony w sądzie. Właściciel może domagać się ustanowienia służebności za jednorazowym wynagrodzeniem, odszkodowania za spadek wartości nieruchomości oraz wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z gruntu do 6 lat wstecz (konsumenci) lub 3 lat (przedsiębiorcy).
Pierwsze orzeczenia sądów wydane po wyroku TK były korzystne dla właścicieli, a operatorzy zaczynają proponować ugody - choć ich propozycje bywają niższe od wycen rzeczoznawców. Sprawdź bezpłatnie, czy Twoja działka kwalifikuje się do roszczenia →